"Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi ma'ruzalari" ilmiy jurnalining muassisi Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi hisoblanadi. Jurnal 1944-yildan nashr etilgan (ISSN 2181-5372).

"Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi ma'ruzalari" jurnali Oʻzbekiston olimlarining matematika, fizika, astronomiya, texnika fanlari (mexanika, energetika, AKT texnologiyalari, seysmologiya va boshqa muammolar), kimyo, biologiya, zoologiya, genetika, tabiatshunoslik (geologiya, geografiya, ekologiya va boshqalar) sohasidagi ilmiy statyalarini nashr etadi.

Nashr tili. rus, ingliz.

Jurnalning maqsadi va vazifalari. Ilmiy-tadqiqot institutlari va oliy oʻquv yurtlarining ilmiy xodimlari, mutaxassislari, magistrlari va doktorantlarining keng doirasini matematika, texnika fanlari, tabiatshunoslik sohasidagi soʻnggi ishlanmalar, yutuqlar va yangiliklar haqida ma'lumot bilan tanishtirish.

Bosh muharrir:  Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi prezidenti, akad. Sh.A. Ayupov
Bosh muharrir oʻrinbosari:  fiz.- mat. fanlari doktori S.Z. Mirzayev

Mas'ul kotib - fiz.- mat. fanlari doktori M.V. Kremkov

Tahririyat a'zolari:

akademik K.R. Allayev

akademik T.F. Aripov

akademik T.U. Aripova

texnika fanlari doktori G.A. Baxadirov

akademik S.A. Baxramov

akademik B.M. Beglov

akademik B.T. Ibragimov

akademik R.A. Mo‘minov

akademik S.Sh. Rashidova

akademik A.M. Reymov

akademik U.A. Roziqov

akademik I.I. Sodiqov

akademik K.Sh. Tojibayev

akademik S.M. Turobjonov

biologiya fanlari doktori Sh.U. Turdikulova

akademik Sh.A. Egamberdiyev

Ayupov Shavkat Abdullayevich Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining prezidenti.

Sh.A. Ayupov 1952-yil 14-sentyabrda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Unda o‘quvchilik yillaridanoq matematika faniga alohida qiziqish uyg‘onib, bu borada o‘z qobiliyatini namoyish etgan. Shahar va respublika matematika olimpiadalarida g‘olib bo‘lib, Novosibirskdagi yozgi fizika-matematika maktabida qatnashgan (1968-y.). 1969-yili o‘rta maktabni oltin medal bilan bitirgan Sh.A. Ayupov Toshkent davlat universitetining (hozirgi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti) Mexanika-matematika fakultetiga o‘qishga kirdi va 1974-yili uni «Funksional analiz» mutaxassisligi bo‘yicha imtiyozli diplom bilan tamomladi. Shu yili u akademik T.A. Sarimsoqov va dotsent J.X. Xojiyev (hozirda akademik) rahbarligida aspiranturaga qabul qilindi. 1977-yili Sh. A. Ayupov fizika-matematika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun muvaffaqiyatli dissertatsiyasi himoya qildi. Uning dastlabki ilmiy ishlari noarximed normali maydonlar ustidagi topologik vektor fazolar nazariyasiga, maxsus halqalar gomomorfizmlariga va topologik modullarning ikkilik nazariyasiga bag‘ishlangan. 1977- yili Sh. A. Ayupov bu sohadagi turkum ishlari uchun O‘zbekiston Fanlar akademiyasining yosh olimlar uchun mukofotiga sazovor bo‘lgan.

Sh.A. Ayupovning faoliyati uning 1979- yili V.I. Romanovskiy nomidagi matematika institutida yangi tashkil etilgan funksional analiz bo‘limiga o‘tganidan so‘ng yanada rivojlandi. Bu yerdagi tadqiqotlarning natijalari 1983-yili «Matematik analiz» va «Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika» mutaxassisliklari bo‘yicha muvaffaqiyatli himoya qilingan «Tartiblangan Yordan algebralarining tasnifi, tasvirlari va ehtimollik nuqtayi nazaridan tahlili» mavzusidagi doktorlik dissertatsiyaning asosini tashkil qildi hamda «Tartiblangan Yordan algebralarining tasnifi va tasvirlari» monografiyasida bayon etildi.

1994-yili Sh.A. Ayupov Oliy matematik tadqiqotlar instituti (IRMA, Fransiya) direktori professor J. L. Lode taklifiga ko‘ra Strasburg universitetida ilmiy tadqiqotlar olib bordi. Shu yillari J. L. Lode gomologiyalar nazariyasidan kelib chiqqan holda Li algebrasining umumlashmasi – Leybnis algebrasi tushunchasini kiritgan edi.

2000-yilda Sh.A. Ayupov va uning shogirdlari tomonidan birinchi bo‘lib Leybnis superalgebrasi tushunchasi kiritilib, bu obyekt ustida salmoqli ilmiy izlanishlar olib borildi. Ushbu yo‘nalishdagi fundamental natijalardan biri, maksimal nilindeksga ega bo‘lgan nilpotent Li superalgebralarning tasnifini umumlashtirish hisoblanadi. Sh.A. Ayupov tomonidan Leybnis algebralarining strukturasini o‘rganish davomida qo‘llanilgan usul va g‘oyalardan boshqa noassotsiativ algebralar, Li va Leybnis superalgebralari, n-Li va n-Leybnis algebralarini o‘rganishda ham foydalanildi.

2011- yildan boshlab Sh.A. Ayupov operator algebralarining lokal va 2-lokal differensiallashlar bo‘yicha tadqiqot ishlarini boshladi. Keyinchalik, 2014-yilda Kaliforniya universitetida (Fullerton, AQSH) bo‘lib o‘tgan AQSH va O‘zbekiston matematiklarining birinchi konferensiyasidan so‘ng taniqli matematik va Filds medali sovrindori professor Ye. Zelmanov (Kaliforniya universiteti, San-Diyego) taklifi bilan bu masalalar Li algebralari va boshqa assotsiativ bo‘lmagan algebralar uchun ko‘rib chiqildi.

Sh.A. Ayupovning ilmiy xizmatlari xalqaro matematiklar hamjamiyati tomonidan e’tirof etilgan. U O‘zR FA muxbir-a’zosi (1989 y.), O‘zR FA akademigi (1995 y.), Rivojlanayotgan dunyo fanlar akademiyasining (TWAS) haqiqiy a’zosi (2003 y.), Abdus Salom nomidagi Xalqaro nazariy fizika markazi (ICTP) a’zosi (2008 y.), Mongoliya Fanlar akademisi a’zosi (2008 y.) etib saylangan. Shuningdek, Sh.A. Ayupovning tavsiyasiga ko‘ra mamlakatimiz vakillari U.A. Roziqov, B.A. Omirov va K.K. Kudaybergenov A.X. Xudoyberdiyev, E.T. Karimov va M.M. Raxmatullayev TWASning yosh olimlar seksiyasi tarkibiga saylandi. Keyingi yillarda U.A. Rozikov (2018 y.), B.A. Omirov, F.M. Muxamedov (2021 y.) TWASning haqiqiy a’zosi etib saylandilar.

Sh.A. Ayupov o‘zini iste’dodli fan tashkilotchisi sifatida ham namoyon qilgan. U 1992-1997- yillarda va 2004-yildan hozirgi vaqtgacha Matematika instituti direktori lavozimida faoliyat yuritmoqda. So‘nggi yillarda institutda haqiqiy ijodiy muhit yaratildi va xalqaro aloqalar yanada rivojlantirildi, kadrlar tayyorlash, ayniqsa yosh fan doktorlari tayyorlash sezilarli darajada faollashdi. Institutga xalqaro grantlar olib kelindi. Masalan, 2002-2011-yillari Sh.A. Ayupov rahbarligida Germaniyaning DFG fondi yo‘nalishi bo‘yicha Bonn universitetining Amaliy matematika instituti bilan birgalikda loyihalar bajarildi. Sh.A. Ayupov O‘zbekiston - AQSH matematiklari ilmiy konferensiyalari tashkil qilinishida faol ishtirok etdi. Konferensiyaning birinchi yig‘ilishi 2014-yilda AQSHning Kaliforniya shtatida o‘tkazilgan bo‘lsa, ikkinchi yig‘ilish 2017- yilda Urganch shahrida bo‘lib o‘tdi. Sh.A. Ayupov tashabbusi bilan 2018-yilda Toshkentda CIMPA (Centre International de Mathématiques Pures et Appliquées)ning «Noassotsiativ algebalar va ularning tatbiqlari» nomli xalqaro yozgi maktabi, 2019-yilda Xitoyning Chengdu shahrida Xitoy-Markaziy Osiyo matematiklarining birinchi ilmiy anjumani o‘tkazildi. Bundan tashqari, 2017-2019-yillar davomida AQSH milliy fondi hamkorligida amerikalik talaba va magistrlar uchun tashkil qilingan uch yillik yozgi maktab Toshkentda Matematika institutida o‘z faoliyatini muvaffaqiyatli olib bordi.

Sh.A. Ayupov O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi hay’atining a’zosi (1994-2000 yy.), O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasi fan va ta’lim bo‘limining mudiri (1994-96 yy.), O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Devonining bosh konsultanti (1996-97 yy.), O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qoshidagi Oliy attestatsiya komissiyasining raisi (1997-2003 yy.), O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirining o‘rinbosari (2003-2004 yy.) lavozimlarida ishlab, oliy ta’lim rivojiga, uning kadrlar salohiyatini mustahkamlashga, mamlakatimiz uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlash saviyasini oshirishga katta hissa qo‘shdi. 2019-yil dekabr oyida xalq deputatlari Toshkent shahar Kengashi deputati etib saylangan, 2020-yil yanvar oyida esa O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan Sh.A. Ayupov O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati a’zosi etib tayinlangan.

Matematika fani rivojiga qo‘shgan katta xizmatlari, samarali pedagogik faoliyati va malakali ilmiy kadrlar tayyorlagani uchun Sh.A. Ayupov 1996-yili «Shuhrat» medali bilan, 2003-yili «Mehnat shuxrati» ordeni bilan mukofotlangan, 2011-yili esa unga «O‘zbekiston Respublikasi Fan arbobi» faxriy unvoni berildi. 2017-yilda Sh.A. Ayupov shogirdlari B.A. Omirov, K.K. Kudaybergenov va O‘.A. Roziqov bilan birgalikda «Noassotsiativ algebralar, differensiallashlar va nochiziqli dinamik sistemalar nazariyalarini rivojlantirish» fundamental tadqiqoti uchun O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoniga binoan fan va texnika sohasidagi birinchi darajali Davlat mukofoti bilan taqdirlandi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-avgustdagi Farmoniga muvofiq Sh.A. Ayupovga «O‘zbekiston Qahramoni» unvoni berilib, oliy nishon – «Oltin yulduz» medali topshirildi. 2025-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Prezidenti hisoblanadi.

Sh.A. Ayupov tomonidan hozirgacha 8 ta monografiya va 300 dan ortiq ilmiy maqolalar e’lon qilingan bo‘lib, ularning ko‘pchiligi chet davlatlarning nufuzli xalqaro ilmiy jurnallarida chop etilgan. Olim oliy o‘quv yurtlari uchun 8 ta darslik va o‘quv qo‘llanmalarning muallifidir.